Twardzi mężczyźni i odważne kobiety w czarnej skórze, dosiadający potężnych maszyn – to zupełnie nowy świat przesiąknięty szybkością, adrenaliną i romantyzmem szosy. Dla motocyklistów stalowy koń to coś więcej niż tylko pojazd; to najlepszy przyjaciel. Motocykl stanowi najważniejszy element stylu życia bikera. Ruch ten jest prawdopodobnie jednym z najbardziej rozpowszechnionych na świecie. Obecny niemal w każdym kraju, łączy ludzi w każdym wieku.
Oprócz miłości do motocykli, bikerzy znani są ze swojego kanonicznego wizerunku – skórzanych kurtek, kamizelek naszpikowanych naszywkami, dżinsów itp. Dlaczego motocykliści wybrali właśnie takie stroje? Dlaczego noszą skórzane kurtki? Co oznaczają naszywki klubowe? Ten wpis odpowiada na wszystkie najpopularniejsze pytania dotyczące ubioru motocyklowego.
Ikona stylu – kurtka typu Perfecto
Odzież motocyklowa (skórzane kurtki, spodnie, bandany, solidne sznurowane buty) to przede wszystkim środek ochrony, a dopiero potem drapieżny strój i sposób na wyrażenie siebie.
Prawdopodobnie najsłynniejszym elementem stroju bikera jest kurtka. Ramoneska (typu Perfecto) to krótka motocyklowa kurtka skórzana z charakterystycznym, skośnym zamkiem błyskawicznym biegnącym od lewego biodra do prawego ramienia. Dzięki asymetrycznemu zapięciu dwie warstwy skóry nachodzą na siebie, co sprawia, że wiatr nie przedostaje się przez zapięcie.
Inne cechy charakterystyczne kurtek skórzanych to: duża, skośna kieszeń na piersi (w której łatwo zmieścić mapę), boczne kieszenie z pionowymi rozcięciami, w których można ogrzać dłonie zimą, mała kieszonka z klapką na drobiazgi, wykładany kołnierz, pasek u dołu kurtki, specjalne fałdy na plecach i pod pachami dla swobody ruchów oraz wąskie rękawy z zamkami błyskawicznymi.
Klasyczna kurtka motocyklowa szyta jest ze skóry bydlęcej (bawolej lub krowiej), dość grubej i ciężkiej. Muzycy i przedstawiciele subkultur zazwyczaj noszą kurtki z relatywnie cienkiej skóry (o grubości około 1,2–1,6 mm). Jednak motocykliści, kupując skórzaną kurtkę, wyznają zasadę: "im grubsza, tym lepsza". Prawdziwa kurtka motocyklowa przypomina skórzaną zbroję i doskonale chroni swojego właściciela, gdy ten „całuje asfalt”.
Historia kurtek motocyklowych
Choć może się wydawać, że istniały od zawsze, pierwsze skórzane kurtki mają swoich konkretnych twórców. Są nimi synowie rosyjskiego imigranta, nowojorczycy Irwin i Jack Schottowie. W 1913 roku bracia założyli firmę Schott NYC, zajmującą się krawiectwem i sprzedażą skórzanych płaszczy przeciwdeszczowych. W 1928 roku Irwin zaprojektował krótką skórzaną kurtkę i nazwał ją Perfecto na cześć marki swoich ulubionych cygar.
Skrócone kurtki skórzane stały się szeroko rozpowszechnione podczas II wojny światowej. Lotnictwo było wówczas intensywnie wykorzystywane, a rozwój konstrukcji samolotów był na wczesnym etapie. Nic dziwnego, że ówczesne maszyny były przewiewne, a piloci potrzebowali specjalnej odzieży chroniącej przed wiatrem. Skórzana kurtka Perfecto stała się doskonałą pomocą dla lotników.
Dzięki skośnemu zamkowi i zachodzącym na siebie warstwom skóry, pilot był zabezpieczony przed lodowatym wiatrem. Dodatkowo kurtka posiadała wydłużone rękawy, które osłaniały dłonie nawet przy wyciągniętych ramionach. Zapewniało to wygodną pozycję podczas lotu i chroniło palce przed odmrożeniem. Co więcej, kurtka miała fałdę na plecach zapewniającą swobodę ruchów.
Po wojnie wielu pilotów zamieniło samoloty na jednoślady i stało się motocyklistami. Nie zapomnieli jednak o niezawodnych, praktycznych i wygodnych kurtkach skórzanych. Pierwsi bikerzy włączyli skróconą kurtkę do swojej garderoby i od tamtej pory stała się ona symbolem motocyklistów na całym świecie.
Perfecto poza granicami kultury motocyklowej
Kurtka Perfecto mogłaby pozostać jedynie elementem stroju motocyklowego, gdyby nie film „Dziki” (1953). W tym obrazie Marlon Brando wciela się w lidera gangu motocyklowego i oczywiście przemierza miasto w ramonesce. Dwa lata później James Dean zaprezentował podobny strój w filmie „Buntownik bez powodu” (według plotek Dean nigdy nie rozstawał się ze swoją ulubioną kurtką). Skórzana kurtka zaczęła kojarzyć się z chuligańskim duchem. Była nawet zakazywana w amerykańskich szkołach, co tylko napędziło jej popularność.
Później z ramoneską wydarzyło się coś znaczącego. Zwykły amerykański chłopak, Elvis Presley, postanowił włączyć skórzaną kurtkę do swojego stroju scenicznego. Perfecto stało się kultowym przedmiotem dla gwiazd rock-n-rolla i ich fanów. Gdy Elvis zyskał status światowej gwiazdy, zaczął ozdabiać swoją kurtkę drogimi kamieniami i złotymi nitami. Mimo że Elvis spopularyzował skórzaną kurtkę, w pewnym sensie straciła ona swoje znaczenie dla „twardych” motocyklistów, zamieniając się w sceniczny strój ozdobiony dżetami i klejnotami.
W połowie lat 70. kurtki skórzane przeżyły kolejny szczyt popularności, gdy angielski zespół punkrockowy Sex Pistols wybrał je jako swój znak rozpoznawczy. Grupa przeciwstawiła ramoneski filozofii świata kapitalistycznego. To uczyniło z kurtki kultowy element ubioru wśród fanów rocka. Pod koniec XX wieku czarną skórzaną kurtkę można było zobaczyć w garderobie niemal każdego przedstawiciela subkultur. Nosiły ją rockmani, punkowcy, metalowcy, wykonawcy muzyki folkowej i wielu innych.
Kamizelki motocyklowe
Kamizelka, charakterystyczny element stroju w stylu western, stała się niezbędnym elementem odzieży dla jeźdźców na stalowych koniach, obok masywnych klamer do pasków, kowbojek, krawatów typu bolo, bandan i czapsów. Styl „współczesnych kowbojów” stał się wizytówką nie tylko motocyklistów, ale także muzyków rockowych i wszystkich, którzy chcieli podkreślić swoją przynależność do subkultury motocyklowej.
Jazda na motocyklu nakłada na odzież dość surowe wymagania. Choć dekoracyjne klamry, hafty, sploty, tłoczenia i frędzle wciąż cieszą się zainteresowaniem wśród fanów starej szkoły, tkaniny i zamsz ustąpiły miejsca trwalszej i praktyczniejszej skórze. Materiał ten jest nie tylko odporny na brud (choć wydaje się, że motocyklistom to nie przeszkadza), ale może również chronić motocyklistę podczas upadku z jednośladu.
Kamizelki motocyklowe stały się szczególnie popularne wraz z rozwojem ruchu klubowego. Członkowie klubów zaczęli uzupełniać swoje kamizelki naszywkami, znanymi również jako Barwy (ang. Colors). Barwy to coś, z czego motocykliści są dumni. Pozwalają odróżnić „swoich” od „obcych” i służą do określenia miejsca motocyklisty w hierarchii klubowej.
Początkowo członkowie klubów naszywali Barwy bezpośrednio na kurtki, ale później zaczęli używać kamizelek. Warto zauważyć, że klubowi motocykliści noszą kamizelki nie pod, lecz na odzieży wierzchniej. Rzeczywiście, nie każdy lubi jeździć w tej samej kurtce przy każdej pogodzie, o każdej porze roku i na każdej trasie. Dodatkowo w sytuacji, gdy niepożądane jest eksponowanie barw, kamizelkę można łatwo założyć na lewą stronę lub schować do kufra.
Idąc za przykładem klubów motocyklowych (MC) i gangów (MG), bardziej demokratyczne związki motocyklowe również zaczęły wprowadzać kamizelki. MCC (MotorCycle Community), RC (Riders Club), OS (Owners Club), MFC (Moto Fans Club) posiadają własne kamizelki ozdobione barwami.
Naszywki na kamizelce podkreślają przynależność motocyklisty do określonej społeczności (lub odwrotnie, odmowę przystąpienia do jakiejkolwiek grupy – np. No Club, Lone Wolf), manifestują stosunek do życia (i śmierci), prezentują logotypy ulubionych marek motocyklowych, flagi odwiedzonych krajów i zlotów motocyklowych. Popularne są również naszywki funkcjonalne, na przykład te informujące o grupie krwi.
Naszywki motocyklowe
Jeśli motocyklista należy do klubu, jego kamizelka będzie zdobiona Barwami. Barwy to emblemat klubu naszyty na plecach skórzanej lub dżinsowej kamizelki. Barwy składają się z trzech części: górnego i dolnego łuku (rockera) oraz centralnej naszywki. Górny łuk zawiera nazwę klubu, podczas gdy dolny wskazuje miejsce jego założenia. Centralna część Barw prezentuje logo klubu i status jego członka. Liczba elementów Barw odpowiada gwiazdkom na pagonach wojskowych, czyli oznacza rangę właściciela. Full-patched bikerzy (ci, którzy mają prawo nosić wszystkie trzy elementy Barw) są pełnoprawnymi członkami klubu. Prospects (kandydaci) mogą nosić tylko górny i dolny łuk, podczas gdy hang-around mogą mieć tylko dolny łuk.
Członkowie klubu mają pełny zestaw praw, w tym prawo głosu na spotkaniach i udział w podejmowaniu decyzji. Ponoszą też pełną odpowiedzialność.
Prospect to kandydat przygotowujący się do zostania pełnoprawnym członkiem. Nie posiada jeszcze prawa głosu na zebraniach ani prawa do podejmowania decyzji.
Hang Around to potencjalny kandydat, który obecnie wykonuje wszelkie prace porządkowe w swoim MC.
Legal Name (ksywka) to przydomek motocyklisty. Ksywka jest często zapisana na naszywce na klatce piersiowej, obok naszywek określających status, lokalizację klubu itp.
Nomad – członek klubu z prawem do noszenia Barw. Jednak w przeciwieństwie do innych członków, nomad nie należy do konkretnego oddziału klubu. Jeździ sam. Nomad uczestniczy w spotkaniach klubowych w różnych lokalizacjach i płaci składki w miejscu, w które zaprowadzi go podróż.
Free Rider lub Loner (samotnik) to osoba, która podziela wartości wolności, ale jednocześnie woli być wolna od hierarchii klubowej, tzn. nie należy do żadnego konkretnego klubu.
Jeśli motocyklista jest członkiem konkretnego klubu, jego miejsce w hierarchii będzie również zaznaczone na kamizelce. Naszywka ze statusem (funkcją) jest umieszczana na klatce piersiowej lub, rzadziej, na rękawie.
President – głowa klubu lub oddziału. Zazwyczaj jest to pozycja wybieralna. Prezydent sprawuje ogólne zarządzanie strategiczne klubem lub jego oddziałem, utrzymuje relacje z innymi klubami, urzędnikami itp.
Vice-President – zastępca prezydenta klubu, który zastępuje go w razie nieobecności lub śmierci (przed wyborami).
Treasurer – odpowiada za kwestie finansowe klubu, tzn. zbiera składki członkowskie, opłaca rachunki, kontroluje przepływy pieniężne itp. Jest również odpowiedzialny za barwy klubowe i inne naszywki: prowadzi ewidencję, kontroluje wydawanie i zwrot naszywek przez byłych członków.
Sergeant Of Arms – zastępca prezydenta ds. bezpieczeństwa. Jego obowiązki obejmują nadzór nad przestrzeganiem przez członków klubu statutu i zasad. Dba również o zdrową atmosferę wewnątrz klubu i podczas różnych wydarzeń. W większości klubów sierżant odpowiada za ochronę i przechowywanie barw oraz innych naszywek; monitoruje ich zachowanie i zwrot od wykluczonych lub emerytowanych członków.
Road Captain – szef kolumny podczas grupowych wyjazdów. Wyznacza trasę, biorąc pod uwagę prędkość i wygodę jazdy, dostępność stacji paliw, miejsc odpoczynku itp. Pozycja ta może być stała lub przypisana do konkretnych wyjazdów.
Barwy klubowe są dla motocyklistów święte. Uznają one wysoki poziom osobistej odpowiedzialności i samodyscypliny, które muszą wykazywać ludzie noszący barwy. Bikerzy rozumieją, że barwy są ściśle chronione, a proces ich zdobywania jest długi i skomplikowany. Motocyklista musi szanować barwy 24 godziny na dobę, nawet jeśli aktualnie ich nie nosi.
Symbole widoczne na strojach motocyklowych
Oprócz barw klubowych, motocykliści często noszą różne symbole na odzieży lub sprzęcie. Najczęstsze z nich to:
Naval Jack – symbol nonkonformizmu i przekonań amerykańskich motocyklistów.
Czaszka oznacza, że motocykliści nie boją się ani niebezpieczeństwa, ani śmierci. Ten symbol jest bardzo istotny dla bikerów; służy jako ochrona, ponieważ wysoka prędkość jest dla każdego z nich narkotykiem, ale niesie ze sobą duże niebezpieczeństwo i kłopoty. Istnieje nawet przekonanie, że kiedy Śmierć przychodzi do człowieka, zostawia swój znak w postaci czaszki. Jeśli jednak osoba jest już oznaczona tym znakiem, Śmierć uważa, że już ją odwiedziła i zostawia ją w spokoju.
„1%” (OnePercent) – ten symbol powstał po słynnym przemówieniu szefa American Motorcycle Association (AMA). Powiedział on, że wszyscy motocykliści to praworządni ludzie, a tylko jeden procent z nich to wyjęci spod prawa (outlaws). Od tego czasu naszywka „1%” oznacza, że bikerzy zaliczyli się do grona banitów. Symbol ten jest bardzo często tatuowany.
Żelazny Krzyż i swastyka. Zostały przejęte przez amerykańskich żołnierzy po II wojnie światowej, kiedy to faktycznie narodził się ruch motocyklowy. Nosząc nagrody wroga, żołnierze protestowali przeciwko amerykańskiej władzy. Ten symbol jest niejednoznaczny. Z jednej strony większość amerykańskich banitów jest znana ze swoich prawicowych poglądów. Z drugiej strony istnieją uzasadnione wątpliwości, czy ci motocykliści są „ideologicznymi” nazistami. Wielu motocyklistów nosi swastykę i Żelazny Krzyż po prostu dlatego, że chcą zszokować „cywilów”, czyli ludzi, którzy nie należą do kultury motocyklowej.
Dół stroju motocyklowego
Motocyklista musi czuć się całkowicie komfortowo w swoim stroju do jazdy. Dlatego dół stroju nie powinien ograniczać ruchów. Odzież motocyklowa to bardziej praktyczność niż piękno, dlatego wykorzystuje trwałe materiały, zdolne wytrzymać lata użytkowania. Jeśli chodzi o wygląd, motocykliści skłaniają się ku ponadczasowym wzorom, które będą aktualne nawet za 50 lat.
Dżinsy. Obecnie wielu motocyklistów preferuje zwykłe dżinsy lub te wykonane ze specjalnych materiałów. Dzięki włóknom kevlarowym i innym dodatkom, takie spodnie są dobrze chronione przed tarciem podczas kontaktu z asfaltem i żwirem. Bikerzy preferują dżinsy o prostym kroju lub boot cut. Nie zobaczysz prawdziwego motocyklisty w rurkach, ponieważ niemożliwe jest spędzenie kilku godzin w siodle w tak obcisłych spodniach. Motocykliści nie przejmują się swoim wyglądem, więc podarte i przetarte spodnie ze śladami oleju silnikowego to ich znak rozpoznawczy.
Skórzane spodnie. Niektórzy motocykliści wolą skórzane spodnie. Skóra jest łatwa w utrzymaniu – wilgoć, brud i kurz można po prostu przetrzeć wilgotną szmatką i spodnie wyglądają jak nowe. Kiedy motocyklista zalicza „szlifa” (upadek z motocykla), skórzane spodnie chronią przed poważnymi obrażeniami. Co więcej, zimą są znacznie cieplejsze niż dżinsy; nie trzeba ich prać i nie przewiewa ich wiatr, dzięki czemu ciepło zostaje wewnątrz.
Podobnie jak w przypadku kurtki, w odniesieniu do spodni obowiązuje zasada „im grubsza skóra, tym lepiej”. Wybierając odpowiednie spodnie do jazdy, należy dokładnie sprawdzić szwy. Jeśli szew znajduje się dokładnie na kolanie, siedzenie lub klękanie nie jest zbyt wygodne. Ponadto taki szew często pęka. Dlatego wiele skórzanych spodni posiada szwy poniżej rzepki (choć skóra może się nieco rozciągnąć wokół kolan).
Czapsy. Czapsy to w zasadzie dwie oddzielne nogawki połączone w pasie. Są pierwowzorami spodni. Ich górne części są wydłużone i przyczepiane po bokach ciała szerokim pasem. Czapsy są wygodne, ponieważ można je szybko założyć lub zdjąć, pozostając w czystych dżinsach.
Inne elementy stylu motocyklowego
Obuwie. Buty motocyklowe powinny być praktyczne, dobrze leżeć i posiadać antypoślizgowe podeszwy. Często motocykliści noszą wojskowe sznurowane buty lub buty za kostkę z klamrami. Podeszwa powinna być gruba, najlepiej z głębokim bieżnikiem, aby stopa nie ześlizgiwała się z podnóżka. W takich butach nie będzie zimno zimą.
Bikerzy zazwyczaj noszą skórzane bandany. Oprócz swojej głównej funkcji, jaką jest ochrona przed wiatrem i brudem, bandana może służyć jako opatrunek na ranę lub narzędzie naprawcze, jeśli pęknie pasek alternatora.
Motocykliści skłaniają się ku skórzanym rękawicom, które noszą nawet latem. Pomagają one chronić dłonie przed otarciami i zapobiegają ześlizgiwaniu się ręki z kierownicy, jeśli dłoń się spoci. W lecie bikerzy wybierają rękawice bez palców.
Okulary to obowiązkowy atrybut motocyklisty. Niektórzy rezygnują z kasków, ale zawsze zobaczysz ich w goglach lub okularach przeciwsłonecznych. Chronią one oczy przed wiatrem i owadami.
Styl motocyklowy w modzie kobiecej
Styl motocyklowy jest bardzo silnie związany z płcią, został stworzony dla jeźdźców, którymi tradycyjnie są mężczyźni. Jednak projektanci uznają za dopuszczalne używanie tego stylu w damskiej odzieży. Choć jeśli kobieta sama nie jeździ na motocyklu lub nie podróżuje jako pasażerka, takie stroje nie pełnią funkcji użytkowej.
Elementy stylu motocyklowego dla kobiet to skórzana kurtka (lub kurtka w tym stylu), skórzane spodnie lub szorty, rękawiczki, T-shirty, paski, skórzane torby z frędzlami, buty za kostkę lub w stylu militarnym oraz skórzane kamizelki.
Kurtki damskie często szyte są z cienkiej skóry, eko-skóry, lakierowanych materiałów i innych tkanin, które nie są akceptowalne dla mężczyzn. Jedyną rzeczą, którą takie kurtki mają wspólną z prawdziwą kurtką motocyklową, jest asymetryczny zamek. Damskie kurtki w stylu motocyklowym często nosi się na lekkie letnie sukienki lub zwiewne spódnice. Kolory takiej kurtki mogą być różne, ale przeważa czerń z dodatkiem srebrnych zamków, okuć i nitów.
Skórzane spodnie lub szorty można łączyć z delikatnymi bluzkami i uzupełniać akcesoriami takimi jak pierścienie gotyckie, łańcuchy, bransoletki, naszyjniki oraz duże klamry do pasków.
Skórzane torebki są ozdabiane zamkami błyskawicznymi, łańcuchami i frędzlami.
Taki strój nadaje się na imprezy, spacery po mieście lub wyjścia z przyjaciółkami. Z punktu widzenia mody styl ten jest dość interesujący, nietypowy, a nawet atrakcyjny. Choć do samej jazdy na motocyklu jest całkowicie nieodpowiedni.
Najczęściej zadawane pytania
P: Dlaczego motocykliści noszą skórzane kurtki zamiast odzieży tekstylnej?
Skóra zaczynała jako ochrona podczas wypadków — gruba skóra bydlęca ślizga się po asfalcie, zamiast rozrywać się jak materiał. Kurtka Perfecto wprowadziła asymetryczny zamek, dzięki czemu dwie warstwy skóry zachodzą na siebie na klatce piersiowej, blokując wiatr przy prędkościach autostradowych. Z czasem praktyczne korzyści stały się częścią tożsamości kulturowej: kurtka, która ratuje życie, jest również sygnałem, że jeździsz na motocyklu.
P: Co oznaczają naszywki na kamizelce motocyklowej?
Kamizelka klubowa zazwyczaj nosi trzyczęściowe "Barwy" — górny łuk z nazwą klubu, centralną naszywkę z logo oraz dolny łuk wskazujący miasto oddziału. Liczba elementów noszonych przez motocyklistę wskazuje na rangę: pełnoprawni członkowie otrzymują wszystkie trzy, kandydaci (prospects) noszą dwa, a hang-around tylko dolny łuk. Dodatkowe naszywki na piersi i rękawach wskazują na funkcje oficerskie, takie jak Prezydent, Road Captain czy Sergeant at Arms.
P: Czy można nosić strój motocyklowy nie jeżdżąc na motocyklu?
Tak — kurtka, buty i dżinsy weszły do głównego nurtu mody wiele dekad temu. Należy jedynie unikać noszenia klubowych naszywek, na które nie zapracowałeś. Nasz przewodnik po stylu motocyklowym wyjaśnia, co sprawdza się w przypadku osób niejeżdżących, w tym zasady dotyczące naszywek na kamizelkach i regionalne różnice w stylu.
P: Jakie buty najlepiej sprawdzają się w jeździe motocyklowej?
Szukaj obuwia chroniącego kostkę, z antypoślizgową podeszwą z głębokim bieżnikiem oraz niskim obcasem lub płaską podeszwą, która stabilnie spoczywa na podnóżku. Najpopularniejszym wyborem są sznurowane buty wojskowe lub buty typu „engineer” z klamrami. Unikaj wszystkiego, co ma gładką podeszwę — Twoja stopa musi pewnie trzymać podnóżek i podłoże podczas postojów. W chłodne dni grubsza skóra i wyższa cholewka zapobiegają podwiewaniu nogawki spodni.
P: Jaka jest różnica między kamizelką motocyklową a „cutem” klubu motocyklowego?
"Cut" to dżinsowa lub skórzana kamizelka, która nosi na plecach trzyczęściowe Barwy klubu — zdobywa się ją w okresie kandydackim i należy ona do klubu, a nie do jednostki. Zwykła kamizelka motocyklowa to dowolna kamizelka bez rękawów, którą jeździec ozdabia osobistymi naszywkami, przypinkami lub pamiątkami ze zlotów. Kluczową różnicą jest autorytet: "cut" reprezentuje konkretną organizację, podczas gdy osobista kamizelka to czysty wyraz osobowości.