Stoere mannen en krachtige vrouwen, gehuld in zwart leder op hun machtige motoren, vertegenwoordigen een compleet nieuwe wereld vol snelheid, adrenaline en de romantiek van de weg. Voor motorrijders is een stalen ros meer dan alleen een vervoersmiddel; het is hun beste vriend. Een motorfiets vormt het hart van de biker-lifestyle. Deze beweging is waarschijnlijk een van de meest wijdverspreide ter wereld; ze is in vrijwel elk land aanwezig en brengt mensen van alle leeftijden samen.
Naast de liefde voor motoren staan bikers bekend om hun iconische uitstraling: leren jassen, vesten vol met patches, denim jeans, enzovoort. Waarom kozen bikers juist voor deze outfits? Waarom dragen ze leren jassen? Wat betekenen de biker-patches? Dit artikel beantwoordt alle veelgestelde vragen over biker-kleding.
Iconische biker-outfit – De Perfecto-jas
Biker-kleding (leren jassen, leren broeken, bandana’s, robuuste veterlaarzen) dient in de eerste plaats als bescherming, en pas daarna als een stoere outfit of middel tot zelfexpressie.
Misschien wel het beroemdste onderdeel van de biker-outfit is de jas. Een biker-jas is een korte, leren motorjas met een karakteristieke schuine ritssluiting die van de linkerheup naar de rechterschouder loopt. Dankzij deze asymmetrische rits overlappen twee lagen leer elkaar, waardoor de wind niet door de sluiting kan dringen.
Andere kenmerkende eigenschappen van deze leren jassen zijn: een grote schuine zak op de borst (handig voor een routekaart); zijzakken met verticale gleuven om in de winter je handen te warmen; een klein zakje met klep voor kleine voorwerpen; een omslagkraag, een riem aan de onderzijde, speciale plooien op de rug en onder de armen voor bewegingsvrijheid, en smalle mouwen met ritsen.
Een klassieke leren biker-jas is gemaakt van rundleer (buffel of koe), wat vrij dik en zwaar is. Muzikanten en artiesten dragen vaak jassen van dunner leer (een dikte van ongeveer 1,2 - 1,6 mm). Echter, bikers zelf zweren bij het motto "hoe dikker, hoe beter". Een echte biker-jas fungeert bijna als een harnas en beschermt de rijder uitstekend wanneer hij 'het asfalt kust'.
Geschiedenis van de biker-jas
Hoewel het lijkt alsof ze er altijd al zijn geweest, hebben de eerste leren jassen specifieke makers. Dit zijn de zonen van een Russische immigrant, de New Yorkers Irwin en Jack Schott. In 1913 richtten de broers het bedrijf Schott NYC op, dat zich richtte op het maken en verkopen van leren regenjassen. In 1928 bedacht Irwin een korte leren jas en noemde deze "Perfecto", naar zijn favoriete sigarenmerk.
Korte leren jassen werden op grote schaal verspreid tijdens de Tweede Wereldoorlog. De luchtvaart was volop in ontwikkeling, maar vliegtuigen waren destijds verre van tochtvrij. Het was dan ook geen verrassing dat de wind dwars door de cockpits van die tijd blies. Piloten hadden speciale kleding nodig die hen tegen de kou kon beschermen. De Perfecto leren jas werd een essentieel hulpmiddel voor vliegers.
Dankzij de schuine rits en de overlapping van de twee lederlagen was de piloot beschermd tegen de ijzige wind. Daarnaast had de pilotenjas verlengde mouwen die de handen bedekten, zelfs wanneer de armen naar voren werden gestrekt. Dit zorgde voor een comfortabele zithouding tijdens de vlucht en beschermde de vingers tegen bevriezing. Bovendien had de jas een plooi op de rug voor maximale bewegingsvrijheid.
Na de oorlog ruilden veel piloten hun vliegtuig in voor een tweewieler en werden zij motorrijders. Ze bleven hun betrouwbare, praktische en comfortabele leren jassen trouw. De eerste bikers namen de korte leren jas op in hun garderobe en sindsdien is het wereldwijd hét symbool van de motorcultuur geworden.
De Perfecto-jas buiten de biker-cultuur
De Perfecto-jas was wellicht enkel onderdeel van de motorwereld gebleven als de film “The Wild One” (1953) er niet was geweest. In deze film speelt Marlon Brando de leider van een biker-bende en rijdt hij uiteraard op zijn motor rond in een Perfecto-jas. Twee jaar later droeg James Dean soortgelijke kleding in de film “Rebel Without a Cause” (volgens geruchten deed Dean zijn favoriete leren jas nooit uit). De leren jas werd onlosmakelijk verbonden met een rebelse geest. In Amerikaanse scholen werd het kledingstuk zelfs verboden, wat de populariteit alleen maar aanwakkerde.
Daarna gebeurde er iets belangrijks voor de biker-jas. Een eenvoudige Amerikaanse jongen genaamd Elvis Presley besloot een leren jas toe te voegen aan zijn podiumoutfit. De Perfecto werd een iconisch item voor rock-’n-rollsterren en hun fans. Toen Elvis Presley wereldberoemd werd, begon hij zijn leren jas te verfraaien met edelstenen en gouden klinknagels. Hoewel Elvis de jas populair maakte, verloor deze voor de echte diehard bikers bijna zijn betekenis, aangezien het veranderde in een show-item versierd met strass en juwelen.
Halverwege de jaren 70 beleefden leren jassen een nieuwe piek in populariteit toen de Engelse punkband Sex Pistols ze als hun kenmerkende outfit koos. De groep verzette zich met de Perfecto-jas tegen de filosofie van de kapitalistische wereld. Dit maakte de jas cultkleding onder rockfans. Aan het einde van de 20e eeuw was de zwarte leren jas te vinden in de garderobe van vrijwel elke alternatieve subcultuur: van rockers en punks tot metallers en folkmuzikanten.
Biker-vesten
Het vest, een vast onderdeel van outfits in Western-stijl, werd een onmisbaar kledingstuk voor de rijders op stalen rossen, samen met massieve riemgespen, cowboylaarzen, bolo-ties, bandana’s en chaps. De stijl van de "moderne cowboy" werd niet alleen het kenmerk van bikers, maar ook van rockmuzikanten en iedereen die zijn verbondenheid met de motor-subcultuur wilde benadrukken.
Motorrijden stelt zware eisen aan kleding. Terwijl decoratieve gespen, vlechtwerk en franjes nog steeds in trek zijn bij de old-school fans, hebben stoffen als textiel en suède plaatsgemaakt voor duurzamer en praktischer leer. Dit materiaal is niet alleen bestand tegen vuil (al lijken bikers daar niet om te malen), maar het kan een motorrijder ook beschermen bij een val.
Biker-vesten werden vooral populair door de groei van de clubcultuur. Clubleden begonnen hun vesten aan te vullen met patches, ook wel 'Colors' genoemd. Colors zijn iets waar motorrijders trots op zijn. Ze maken het mogelijk om 'ons' van 'hen' te onderscheiden en bepalen de positie van een biker in de clubhiërarchie.
In het begin naaiden clubleden hun Colors direct op hun jassen, maar later stapten ze over op vesten. Het is opmerkelijk dat club-bikers vesten niet onder, maar over hun bovenkleding dragen. Niet iedereen vindt het immers prettig om in dezelfde jas te rijden, ongeacht het weer of de afstand. Bovendien is een vest in situaties waar men de kleuren liever niet toont, gemakkelijk binnenstebuiten te keren of in een koffer op te bergen.
Na het voorbeeld van motorclubs (MC) en moto-bendes (MG) begonnen ook meer democratische motorverenigingen vesten te introduceren. MCC (MotorCycle Community), RC (Riders Club), OS (Owners Club) en MFC (Moto Fans Club) hebben hun eigen vesten met club-colors.
Patches op een vest benadrukken de band met een specifieke gemeenschap (of juist de weigering om zich aan te sluiten – No Club, Lone Wolf, etc.), tonen iemands levenshouding, logo’s van favoriete motormerken, vlaggen van bezochte landen of bezochte motorfestivals. Ook functionele patches zijn populair, zoals die waarop de bloedgroep staat aangegeven.
Biker-patches
Als een motorrijder lid is van een club, wordt zijn vest versierd met Colors. Colors zijn het embleem van een club, genaaid op de achterkant van een leren vest of denim mouwloos jack. Colors bestaan uit drie delen: een boven- en onderrocker en een centrale patch. Op de bovenste rocker staat de naam van de motorclub, terwijl de onderste rocker de plaats aangeeft waar deze is opgericht. Het centrale deel toont het logo van de club en de status van het lid. Het aantal elementen van de Colors is als het ware de 'rang' van de drager. Full-patched bikers (zij die het recht hebben om alle drie de delen te dragen) zijn volwaardige clubleden. Prospects mogen alleen de bovenste en onderste rocker dragen, terwijl hang-arounds vaak alleen de onderste rocker mogen tonen.
Clubleden hebben volledige rechten, inclusief stemrecht en beslissingsbevoegdheid. Zij dragen ook volledige verantwoordelijkheid.
Een prospect is een kandidaat die zich voorbereidt op het lidmaatschap. Hij heeft nog geen stemrecht en geen recht om beslissingen te nemen.
Hang Around is een potentiële prospect die momenteel alle 'vuile werkjes' binnen zijn MC uitvoert.
Legal Name (road name) is de bijnaam van een biker. Deze naam staat vaak op een patch op de borst, naast de patches die de status, clublocatie, etc. aangeven.
Nomad – een clublid met het recht om Colors te dragen, maar in tegenstelling tot andere leden behoort een nomad niet tot een specifieke afdeling (chapter) van een club. Hij rijdt alleen. Een nomad woont clubbijeenkomsten op verschillende locaties bij en betaalt contributie op de plek waar zijn reis hem brengt.
Free Rider of Loner is iemand die de waarden van de outlaw-lifestyle deelt, maar de voorkeur geeft aan vrijheid boven clubhiërarchie. Hij behoort dus niet tot een specifieke club.
Als een motorrijder lid is van een club, wordt zijn plek in de hiërarchie aangegeven op zijn vest. Een patch met een status (functie) wordt op de borst geplaatst of, zeldzamer, op de mouw.
President is het hoofd van een club of afdeling. Dit is normaal gesproken een gekozen functie. De president voert het strategisch beleid, onderhoudt relaties met andere clubs en instanties.
Vice-President is de plaatsvervanger van de president en neemt diens taken over bij afwezigheid of overlijden (tot aan de volgende verkiezing).
Treasurer is verantwoordelijk voor financiële zaken: hij int contributie, betaalt rekeningen en beheert het budget. Hij is ook verantwoordelijk voor de club-colors en patches: hij houdt bij wie welke patches bezit en zorgt dat deze worden ingeleverd door voormalige leden.
Sergeant Of Arms (ook wel At Arms of On Arms genoemd) is de plaatsvervanger voor veiligheid en orde. Zijn taak is toezicht houden op de naleving van de statuten en regels. Hij zorgt voor een gezonde sfeer binnen de club. In de meeste clubs is de sergeant verantwoordelijk voor de bescherming en opslag van club-colors; hij ziet toe op de inname van patches van ex-leden.
Road Captain is de leider tijdens groepsritten. Hij bepaalt de route, rekening houdend met snelheid, veiligheid, tankstations en rustplaatsen. Deze rol kan permanent zijn of per rit worden toegewezen.
Club Colors zijn heilig voor bikers. Ze staan voor een hoog niveau van persoonlijke verantwoordelijkheid en zelfdiscipline. Bikers begrijpen dat Colors strikt beschermd zijn en dat het verkrijgen ervan een lang en complex proces is. Een biker moet zijn Colors 24 uur per dag eren, zelfs als hij ze op dat moment niet draagt.
Symboliek op biker-outfits
Naast club-colors dragen bikers diverse symbolen op hun kleding of uitrusting. De meest voorkomende zijn:
Naval Jack - symbool van non-conformisme en de overtuigingen van Amerikaanse bikers.
Een schedel geeft aan dat bikers noch gevaar, noch de dood vrezen. Dit symbool dient vaak als bescherming; omdat snelheid een verslaving is die veel gevaren met zich meebrengt. Er is een overtuiging dat wanneer de Dood voor iemand komt, hij een merkteken in de vorm van een schedel achterlaat. Als iemand echter al zo'n teken draagt, gaat de Dood ervan uit dat hij al langs is geweest en laat hij de persoon met rust.
“1%” (OnePercent, Onepercenter): dit symbool ontstond na een beruchte toespraak van de voorzitter van de American Motorcycle Association (AMA). Hij zei dat alle motorrijders wetsgetrouwe mensen zijn, op slechts één procent na. Sindsdien betekent de “1%”-patch dat bikers zichzelf tot de outlaws rekenen. Dit symbool wordt ook vaak getatoeëerd.
IJzeren Kruis en de swastika: deze werden door Amerikaanse soldaten overgenomen na de Tweede Wereldoorlog, de periode waarin de biker-beweging ontstond. Door de onderscheidingen van de vijand te dragen, protesteerden de soldaten tegen het Amerikaanse gezag. Dit symbool is ambigu. Hoewel veel outlaws rechtse denkbeelden hebben, is het twijfelachtig of alle bikers "ideologische" nazi's zijn. Velen dragen het IJzeren Kruis simpelweg om de "burgers" (mensen buiten de motorcultuur) te choqueren.
Biker-broeken
Een biker moet zich volledig op zijn gemak voelen in zijn rij-outfit. Daarom moet de kleding de bewegingsvrijheid niet beperken. Biker-kleding draait om functionaliteit en duurzame materialen die jaren meegaan. Wat de look betreft: motorrijders neigen naar tijdloze ontwerpen die over 50 jaar nog steeds relevant zijn.
Jeans: Tegenwoordig kiezen veel bikers voor gewone denim jeans of broeken van speciale materialen. Dankzij Kevlar-vezels zijn dergelijke jeans goed bestand tegen wrijving bij contact met asfalt en grind. Bikers verkiezen een 'straight' of 'bootcut' model. Je zult een echte biker niet in een skinny jeans zien, omdat het onmogelijk is om uren in het zadel te zitten met een superstrakke broek. Motorrijders maken zich niet druk om hun uiterlijk; een gescheurde broek met sporen van motorolie hoort erbij.
Leren broeken: Sommige motorrijders geven de voorkeur aan leer. Leren broeken vergen weinig onderhoud – vocht, vuil en stof veeg je er simpelweg met een vochtige doek vanaf. Wanneer een biker onderuit gaat, biedt leer bescherming tegen ernstig letsel. Bovendien is een leren broek in de winter veel warmer dan jeans, waait het niet door en blijft de lichaamswarmte goed behouden.
Net als bij de leren jas geldt de regel "hoe dikker, hoe beter". Controleer bij aanschaf altijd de naden. Als er een naad over de knie loopt, zit dat vaak niet lekker en is de kans op scheuren groter. Daarom hebben veel leren broeken naden onder de knieschijf.
Chaps: Dit zijn in feite twee losse leren pijpen die in de taille met elkaar verbonden zijn. Ze vormen de basis van de broek. De bovenkant is verlengd en wordt aan de zijkanten van het lichaam vastgemaakt met een brede riem. Het voordeel van chaps is dat je ze snel aan en uit kunt trekken over je gewone jeans.
Andere elementen van een biker-look
Schoeisel: Biker-laarzen moeten praktisch zijn, comfortabel zitten en antislipzolen hebben. Vaak dragen bikers militaire veterlaarzen of enkellaarzen met gespen. De zool moet dik zijn, bij voorkeur met een grof profiel voor goede grip op de voetsteunen. In dergelijke laarzen krijg je in de winter geen koude voeten.
Bandana's: Bikers dragen vaak leren bandana's. Naast de bescherming tegen wind en vuil, kan een bandana dienen als noodverband of als reparatiemiddel bij een kapotte riem of kabel.
Handschoenen: Bikers dragen bijna altijd leren handschoenen, zelfs in de zomer. Ze beschermen de handpalm tegen schuren en voorkomen dat je handen wegglijden van het stuur bij zweethanden. In de zomer kiest men vaak voor vingerloze modellen.
Brillen: Een verplicht item. Sommige motorrijders dragen geen helm, maar je zult ze altijd zien met een veiligheidsbril of zonnebril om de ogen te beschermen tegen wind en insecten.
Biker-stijl in de damesmode
Biker-stijl is traditioneel gericht op mannen. Desondanks zien ontwerpers de stijl ook steeds vaker terug in damesmode. Als een vrouw niet zelf motorrijdt of "achterop" zit, is de kleding uiteraard puur modisch en niet functioneel.
Elementen van de biker-stijl voor dames zijn: leren jassen, leren broeken of shorts, handschoenen, T-shirts, riemen, leren tassen met franjes, enkellaarsjes of militaire boots en leren vesten.
Damesjassen worden vaak gemaakt van dunner leer, kunstleer of lakstof. Het enige dat deze jassen gemeen hebben met een echte biker-jas is de asymmetrische rits. Biker-jassen voor vrouwen worden vaak gecombineerd met een luchtige zomerjurk of een rok. De kleuren variëren, maar zwart voert de boventoon, aangevuld met zilveren ritsen, beslag en klinknagels.
Leren broeken of shorts kunnen worden gecombineerd met verfijnde blouses en accessoires zoals gothic ringen, kettingen, armbanden, hangers en grote riemgespen.
Leren tassen worden versierd met ritsen, kettingen en franjes.
Deze outfit is perfect voor feestjes, een dagje in de stad of een avondje uit. Vanuit een modisch perspectief is deze stijl zeer interessant, ongebruikelijk en zelfs aantrekkelijk. Het is echter absoluut niet geschikt voor serieus motorrijden.
Veelgestelde vragen
V: Waarom dragen bikers leren jassen in plaats van textiel?
Leer begon als bescherming bij een val: dik rundleer glijdt over het asfalt in plaats van te scheuren zoals stof. De Perfecto-jas voegde daar een asymmetrische rits aan toe, waardoor twee lagen leer de borst overlappen en de wind bij hoge snelheden blokkeren. In de loop der tijd werden deze praktische voordelen een cultureel identiteitskenmerk: de jas die je leven redt, laat ook zien dat je rijdt.
V: Wat betekenen de patches op een biker-vest?
Een clubvest draagt doorgaans drie "Colors": een bovenste rocker met de clubnaam, een centrale patch met het logo en een onderste rocker die de stad van de afdeling aangeeft. Het aantal elementen toont de rang: volwaardige leden dragen alle drie, prospects twee, en hang-arounds alleen de onderste. Aanvullende patches op borst of mouw duiden functies aan als President, Road Captain of Sergeant at Arms.
V: Kun je biker-kleding dragen zonder motorrijder te zijn?
Ja, de jas, laarzen en jeans zijn decennia geleden doorgedrongen tot de mainstream mode. Draag echter geen club-patches die je niet hebt verdiend. Onze gids voor een biker-look vertelt je wat wel en niet kan, inclusief de regels voor patches en regionale stijlen.
V: Welke laarzen zijn het beste voor motorrijden?
Kies laarzen die de enkels bedekken, met een antislipzool met grof profiel en een lage of geen hak die plat op de voetsteun rust. Veterlaarzen of engineer boots met gespen zijn de meest gekozen opties. Vermijd gladde zolen; je hebt grip nodig op de stepjes en de weg bij stilstand. Bij koud weer zorgen dikker leer en een hogere schacht voor betere bescherming tegen de rijwind.
V: Wat is het verschil tussen een biker-vest en een 'cut'?
Een "cut" is een denim of leren vest dat de drieledige Colors van een club op de rug draagt; dit vest wordt verdiend door een inwerktijd en is eigendom van de club, niet van het individu. Een regulier biker-vest is elk mouwloos jasje dat een rijder versiert met persoonlijke patches of pins. Het grote verschil is autoriteit: een cut vertegenwoordigt een specifieke organisatie, terwijl een persoonlijk vest uiting geeft aan eigen smaak.