Stoere mannen en rebelse vrouwen in zwart leer op krachtige motoren vertegenwoordigen een hele nieuwe wereld, doordrenkt van snelheid, adrenaline en romantiek op de weg. Voor motorrijders is een stalen ros meer dan alleen een voertuig; het is hun beste vriend. Een motorfiets vormt de essentie van de biker-lifestyle. Deze beweging is waarschijnlijk een van de meest wijdverspreide ter wereld; ze is in vrijwel elk land aanwezig en brengt mensen van alle leeftijden samen.
Naast de liefde voor motoren staan bikers bekend om hun iconische imago: leren jacks, vesten vol patches, spijkerbroeken, enzovoort. Waarom kozen bikers voor deze specifieke outfits? Waarom dragen ze leren jacks? Wat betekenen biker-patches? Dit artikel beantwoordt alle veelgestelde vragen over de biker-outfit.
Iconische Biker-Outfit – Het Perfecto Jack
Bikerkleding (leren jacks, leren broeken, bandana’s, robuuste veterschoenen) is in de eerste plaats bedoeld als bescherming, en pas daarna als een stoere outfit en een manier van zelfexpressie.
Het meest bekende element van een biker-outfit is misschien wel het jack. Een bikerjack is een kort, leren motorjack met een karakteristieke schuine ritssluiting die van de linkerheup naar de rechterschouder loopt. Dankzij deze asymmetrische rits overlappen twee lagen leer elkaar, waardoor de wind niet door de sluiting kan dringen.
Andere kenmerkende eigenschappen van deze leren jacks zijn: een grote schuine zak op de borst (handig voor een wegenkaart); zijzakken met verticale sleuven om je handen in de winter in op te warmen; een klein zakje met een flap voor kleine voorwerpen; een omgeslagen kraag; een riem aan de onderkant van het jack; speciale plooien op de rug en onder de armen voor bewegingsvrijheid; en smalle mouwen met ritsen.
Een klassiek leren bikerjack wordt gemaakt van rundleer (buffel of koeienhuid), wat vrij dik en zwaar is. Muzikanten en non-conformisten dragen vaak jacks van relatief dunner leer (met een dikte van ongeveer 1,2 - 1,6 mm). Echter, echte bikers zweren bij het motto: "hoe dikker, hoe beter". Het juiste bikerjack lijkt op een pantser van leer en biedt de drager de perfecte bescherming wanneer hij ‘het asfalt kust’.
Geschiedenis van het Bikerjack
Hoewel het lijkt alsof ze er altijd al zijn geweest, hebben de eerste leren jacks specifieke makers. Het waren de zonen van een Russische immigrant, de New Yorkers Irwin en Jack Schott. In 1913 richtten de broers het bedrijf Schott NYC op, dat leren regenjassen op maat maakte en verkocht. In 1928 bedacht Irwin een kort leren jack en noemde het 'Perfecto', naar zijn favoriete sigarenmerk.
Verkorte leren jacks raakten wijdverspreid tijdens de Tweede Wereldoorlog. De luchtvaart werd destijds intensief ingezet, maar de vliegtuigbouw stond nog in de kinderschoenen. Het was geen verrassing dat een vliegtuig uit die tijd door tocht werd doorstroomd. Piloten hadden daarom speciale kleding nodig die hen kon beschermen tegen de wind. Het Perfecto leren jack werd een onmisbaar hulpmiddel voor aviateurs.
Dankzij de schuine ritssluiting en de overlapping van twee lagen leer was een piloot beschermd tegen de ijzige wind. Daarnaast had het pilotenjack verlengde mouwen die de handen bedekten, zelfs als de armen naar voren werden gestrekt. Dit zorgde voor een comfortabele zithouding tijdens de vlucht en beschermde de vingers tegen bevriezing. Bovendien had zo'n jack een plooi op de rug om bewegingsvrijheid te garanderen.
Na de oorlog ruilden veel piloten hun vliegtuig in voor tweewielers en werden ze motorrijder. Ze vergaten echter niet hun betrouwbare, praktische en comfortabele leren jacks. De eerste bikers namen het korte leren jack op in hun garderobe en sindsdien is het een symbool geworden voor bikers over de hele wereld.
Perfecto Jacks buiten de Biker-cultuur
De Perfecto was wellicht een puur biker-item gebleven, ware het niet voor de film “The Wild One” (1953). In deze film speelt Marlon Brando de leider van een bikerbende en rijdt hij uiteraard op zijn motor rond in een Perfecto jack. Twee jaar later pronkte James Dean met een vergelijkbare outfit in de film “Rebel Without a Cause” (volgens de geruchten trok Dean zijn favoriete leren jack nooit uit). Het leren jack begon geassocieerd te worden met een rebelse geest. Het werd zelfs verboden op Amerikaanse scholen, wat de populariteit alleen maar aanwakkerde.
Daarna gebeurde er iets belangrijks met het bikerjack. Een eenvoudige Amerikaanse jongen genaamd Elvis Presley besloot een leren jack toe te voegen aan zijn podiumoutfit. Het Perfecto jack werd een iconisch item voor rock-’n-rollsterren en hun fans. Toen Elvis Presley de status van wereldster bereikte, begon hij zijn leren jack te versieren met edelstenen en gouden klinknagels. Hoewel Elvis het leren jack populair maakte, verloor het bijna zijn betekenis voor de stoere motorfanaten en veranderde het in een showkostuum vol strassteentjes en juwelen.
Halverwege de jaren 70 beleefden leren jacks opnieuw een piek in populariteit toen de Engelse punkband Sex Pistols ze als hun vaste outfit koos. De rockgroep zette zich met Perfecto-jacks af tegen de filosofie van de kapitalistische wereld. Dit maakte het jack tot cultkleding onder rockfans. Aan het eind van de 20e eeuw was een zwart leren jack te zien in de garderobe van vrijwel elke alternatieve beweging. Het werd gedragen door rockers, punks, metalheads en folkmuzikanten.
Bikervesten
Een vest, een kenmerkend element van outfits in Western-stijl, werd een onmisbaar kledingstuk voor de berijders van stalen rossen, samen met massieve riemgespen, cowboylaarzen, bolo-ties, bandana's en chaps. De stijl van de "moderne cowboy" werd een handelsmerk van niet alleen bikers, maar ook rockmuzikanten en iedereen die zijn verbondenheid met de motorcultuur wilde benadrukken.
Motorrijden stelt zware eisen aan kleding. Hoewel decoratieve gespen, vlechtwerk, embossing en franjes nog steeds in trek zijn bij de old-school fans, hebben stoffen als katoen en suède plaatsgemaakt voor duurzamer en praktischer leer. Dit materiaal is niet alleen vuilafstotend (al lijken bikers daar niet om te malen), maar het kan een motorrijder ook beschermen bij een val.
Bikervesten werden vooral populair door de opkomst van de clubbeweging. Clubleden begonnen hun vesten te versieren met patches, ook wel 'Colors' genoemd. Colors zijn iets waar motorrijders trots op zijn. Ze maken het mogelijk om ‘ons’ van ‘hen’ te onderscheiden en bepalen de positie van een biker in de clubhiërarchie.
Aanvankelijk naaiden clubleden hun Colors rechtstreeks op hun jas, maar later begonnen ze vesten te gebruiken. Het is vermeldenswaard dat clubbikers hun vesten niet onder, maar over hun bovenkleding dragen. Niet iedereen vindt het immers fijn om in elk weertype, elk seizoen en over elke afstand in dezelfde jas te rijden. Bovendien, in situaties waarin het ongewenst is om Colors te tonen, kan een vest gemakkelijk binnenstebuiten worden gedragen of in een kofferbak worden verborgen.
Naar het voorbeeld van motorclubs (MC) en motorbendes (MG) begonnen ook meer democratische motorverenigingen vesten te introduceren. MCC (MotorCycle Community), RC (Riders Club), OS (Owners Club) en MFC (Moto Fans Club) hebben hun eigen vesten, versierd met bijbehorende emblemen.
Patches op een vest benadrukken de verbondenheid van een biker met een bepaalde gemeenschap (of juist zijn weigering om zich aan te sluiten: 'No Club', 'Lone Wolf', etc.), manifesteren zijn houding ten opzichte van het leven (en de dood), en tonen logo's van geliefde motormerken, vlaggen van bezochte landen of motortreffens. Functionele patches zijn ook populair, zoals die waarop de bloedgroep staat aangegeven.
Biker-patches
Als een motorrijder bij een club hoort, zal zijn vest versierd zijn met Colors. Colors zijn het embleem van een club, genaaid op de achterkant van een leren vest of een spijkerjack zonder mouwen. Colors bestaan uit drie delen: de bovenste en onderste 'rocker' en een centrale patch. De bovenste rocker draagt de naam van de motorclub, terwijl de onderste aangeeft waar deze is opgericht. Het centrale deel toont het logo van de club en de status van het lid. Het aantal elementen van de Colors staat gelijk aan sterren op militaire epauletten: het geeft de rang van de eigenaar aan. Full-patched bikers (zij die het recht hebben om alle drie de elementen van de Colors te dragen) zijn volwaardige clubleden. 'Prospects' mogen alleen de bovenste en onderste rockers dragen, terwijl 'hang-arounds' alleen de onderste rockers mogen tonen.
Clubleden hebben alle rechten, inclusief stemrecht tijdens vergaderingen en deelname aan besluitvorming. Zij dragen echter ook de volledige verantwoordelijkheid.
Een 'Prospect' is een kandidaat die zich voorbereidt om lid te worden. Hij heeft nog geen stemrecht tijdens vergaderingen en geen beslissingsbevoegdheid.
'Hang Around' is een aspirant-prospect die momenteel het eenvoudige of 'vuile' werk binnen zijn MC verricht.
'Legal Name' (of road name) is de bijnaam van een biker. Deze naam wordt vaak op een borstpatch geschreven, naast de patches die de status, clublocatie, etc. aangeven.
'Nomad' – een clublid met het recht om Colors te dragen. In tegenstelling tot andere leden behoort een nomad echter niet tot een specifieke afdeling van een club. Hij rijdt alleen. Een nomad woont clubvergaderingen op verschillende locaties bij en betaalt contributie op de plek waar zijn reis hem brengt.
'Free Rider' of 'Loner' is iemand die de waarden van het vrije leven deelt, maar tegelijkertijd de voorkeur geeft aan vrijheid boven clubhiërarchie. Hij behoort dus niet tot een specifieke club.
Als een motorrijder lid is van een club, wordt zijn positie in de hiërarchie ook op het vest aangegeven. Een patch met de status (post) wordt op de borst of, in zeldzame gevallen, op de mouw geplaatst.
'President' is het hoofd van een club of afdeling. Normaal gesproken is dit een gekozen functie. Een president voert het strategisch beleid van de club of afdeling en onderhoudt contacten met andere clubs, autoriteiten, enzovoort.
'Vice-President' is de plaatsvervanger van de president en neemt diens taken waar bij afwezigheid of overlijden (tot aan de verkiezingen).
'Treasurer' (penningmeester) is verantwoordelijk voor de financiële zaken van de club: hij int contributie, betaalt rekeningen en controleert de kasstroom. Hij beheert ook de club-Colors en andere patches: de penningmeester houdt de administratie bij en controleert de uitgifte en inname van patches van vertrokken leden.
'Sergeant Of Arms' (ook wel 'At Arms' of 'On Arms') is de vice-president belast met veiligheid. Zijn taken zijn toezien op de naleving van het handvest en de regels door clubleden. Hij handhaaft een gezonde sfeer binnen de club en tijdens evenementen. In de meeste clubs is de Sergeant verantwoordelijk voor de beveiliging en opslag van Colors en andere patches; hij houdt toezicht op het behoud en de inname bij uitgesloten of gepensioneerde clubleden.
'Road Captain' is het hoofd tijdens groepsritten. Hij stelt de route vast, rekening houdend met snelheid en gemak, beschikbaarheid van tankstations, rustplaatsen, etc. Deze positie kan permanent zijn of per rit worden toegewezen.
Club Colors zijn heilig voor bikers. Ze erkennen de hoge mate van persoonlijke verantwoordelijkheid en zelfdiscipline die mensen met club-patches moeten tonen en handhaven. Bikers begrijpen dat Colors strikt beschermd moeten worden en dat het proces om ze te verkrijgen lang en ingewikkeld is. Een biker moet zijn Colors 24 uur per dag eren, ook als hij ze op dat moment niet draagt.
Symbolen op Biker-outfits
Naast de club-Colors dragen bikers verschillende symbolen op hun kleding of uitrusting. De meest voorkomende symbolen zijn:
Naval Jack (geus) - een symbool van non-conformisme en de overtuigingen van Amerikaanse bikers.
Een schedel geeft aan dat bikers noch voor gevaar, noch voor de dood vrezen. Dit symbool is zeer relevant; het dient als bescherming, aangezien hoge snelheid als een drug werkt voor elke biker, maar ook veel gevaar en problemen met zich meebrengt. Er bestaat zelfs een geloof dat wanneer de Dood iemand komt halen, zij haar teken achterlaat in de vorm van een schedel. Als een persoon echter al gemarkeerd is met dit teken, beschouwt de Dood dat ze al een bezoek heeft gebracht en laat ze die persoon met rust.
“1%” (OnePercent, Onepercenter) – dit symbool is ontstaan na een beruchte toespraak van het hoofd van de American Motorcycle Association (AMA). Hij zei dat alle motorrijders wetsgetrouwe mensen zijn, en dat slechts één procent 'outlaws' is. Sindsdien betekent de “1%”-patch dat bikers zichzelf tot de outlaws rekenen. Dit symbool wordt zeer vaak als tatoeage gezet.
IJzeren Kruis en het hakenkruis. Deze werden door Amerikaanse soldaten overgenomen na de Tweede Wereldoorlog, toen de bikerbeweging in feite ontstond. Door het dragen van de vijandelijke onderscheidingen protesteerden de soldaten tegen de Amerikaanse macht. Dit symbool is dubbelzinnig. Aan de ene kant staan veel Amerikaanse outlaws bekend om hun rechtse opvattingen. Aan de andere kant zijn er gegronde twijfels of deze bikers "ideologische" nazi's zijn. Velen dragen het hakenkruis en het IJzeren Kruis simpelweg omdat ze "burgers" willen choqueren, oftewel mensen die niet bij de bikercultuur horen.
Biker-broeken
Een biker moet zich volledig comfortabel voelen in zijn rij-outfit. Daarom moet de broek de bewegingen niet belemmeren. Bikerkleding is meer gericht op functionaliteit dan op esthetiek, dus wordt gebruikgemaakt van duurzame materialen die jarenlang gebruik kunnen weerstaan. Wat de uitstraling betreft, neigen motorrijders naar tijdloze ontwerpen die over 50 jaar nog steeds relevant zullen zijn.
Jeans. Tegenwoordig geven veel bikers de voorkeur aan gewone denim of spijkerbroeken van speciale materialen. Dankzij Kevlar-vezels en andere toevoegingen zijn dergelijke jeans goed beschermd tegen wrijving bij contact met asfalt en grind. Bikers verkiezen 'straight' of 'bootcut' jeans. Je zult een echte biker niet in een skinny jeans zien; het is simpelweg onmogelijk om een paar uur in het zadel door te brengen met een superstrakke broek. Motorrijders maken zich niet druk om hun uiterlijk, dus een versleten broek met vlekken van motorolie hoort bij hun karakteristieke look.
Leren broeken. Sommige motorrijders verkiezen leer. Leren broeken vergen weinig onderhoud: vocht, vuil en stof kunnen eenvoudig met een vochtige doek worden afgenomen en de broek ziet er weer als nieuw uit. Wanneer een biker asfalt proeft (van zijn motor valt), beschermt de leren broek tegen ernstig letsel. Bovendien is een leren broek in de winter veel warmer dan een spijkerbroek; ze hoeven niet gewassen te worden en laten geen wind door, waardoor de lichaamswarmte behouden blijft.
Net als bij het leren jack geldt voor de leren broek: “hoe dikker, hoe beter”. Bij het kiezen van een geschikte broek voor ritten moet je de naden zorgvuldig controleren. Als een naad precies over de knie loopt, zit of knielt dat niet erg comfortabel. Bovendien scheuren dergelijke naden vaak uit. Daarom hebben veel leren broeken de naden onder de knieschijf (hoewel het leer rond de knie wel wat kan gaan lubberen).
Chaps. Chaps zijn in essentie twee losse broekspijpen die in de taille aan elkaar verbonden zijn. Ze zijn de voorlopers van de broek. De bovenstukken zijn verlengd en worden aan de zijkanten van het lichaam vastgemaakt met een brede riem. Chaps zijn handig omdat je ze snel aan of uit kunt trekken, terwijl je je schone jeans eronder aan kunt houden.
Overige elementen van de biker-look
Schoeisel. Bikerschoenen moeten praktisch zijn, comfortabel zitten en voorzien zijn van antislipzolen. Vaak dragen bikers militaire veterschoenen of enkellaarzen met gespen. De zool moet dik zijn, bij voorkeur van rubber met een diep profiel, zodat de voet niet van de steun glijdt. In zulke laarzen heb je in de winter geen last van kou.
Bikers dragen meestal leren bandana's. Naast hun hoofdfunctie – bescherming tegen wind en vuil – kan een bandana gebruikt worden als verband om een wond of als hulpmiddel bij reparaties als een multiriem breekt.
Bikers neigen naar leren handschoenen, die ze zelfs in de zomer dragen. Ze helpen de handpalm te beschermen tegen schaafwonden en voorkomen dat de hand van het stuur glijdt als deze zweet. In de zomer kiezen bikers vaak voor handschoenen zonder vingertoppen.
Brillen zijn een verplicht attribuut voor bikers. Sommige motorrijders weigeren een helm te dragen, maar je zult ze altijd zien met een (motor)bril. Deze beschermt de ogen tegen wind en insecten.
Biker-stijl in de damesmode
Biker-stijl outfits zijn zeer gender-specifiek; ze zijn gecreëerd voor motorrijders die traditioneel man zijn. Ontwerpers vinden het echter acceptabel om de biker-stijl ook in dameskleding te verwerken. Hoewel, als een vrouw zelf geen motorrijder is of niet "bij haar biker achterop" zit, dan hebben dergelijke outfits geen functionele betekenis.
Elementen van de biker-stijl voor dames zijn: een leren jack (of een jack in deze stijl), leren broeken of shorts, handschoenen, T-shirts, riemen, leren tassen met franjes, enkellaarsjes of militaire laarzen en leren vesten.
Damesjacks worden vaak gemaakt van dun leer, kunstleer, lakstof en andere materialen die niet geschikt zijn voor mannen. Het enige dat dergelijke jacks gemeen hebben met een echt bikerjack is de asymmetrische ritssluiting. Biker-stijl jacks voor dames worden vaak gedragen over een licht zomerjurkje of een zwierige rok. De kleuren van zo'n jack kunnen variëren, maar meestal overheerst de kleur zwart, aangevuld met zilveren ritsen, beslag en klinknagels.
Leren broeken of shorts kunnen worden gecombineerd met delicate blouses en worden aangevuld met accessoires zoals gothic ringen, kettingen, armbanden, hangers en grote riemgespen.
Leren tassen worden versierd met ritsen, kettingen en franjes.
Zo'n outfit is geschikt voor feestjes, een dagje in de stad of om met vriendinnen af te spreken. Vanuit modieus oogpunt is deze stijl vrij interessant, ongewoon en zelfs aantrekkelijk. Het is echter volkomen ongeschikt om op een motor te rijden.